Poll week 34

Elders in dit nieuwsblad is te lezen dat een abonnement bij een bibliotheek voor mensen vanaf 18 jaar jaarlijks geld kost. Weliswaar biedt BiblioNu niet-­leden vanaf 18 jaar nu de mogelijkheid om met korting een jaar lid te worden van de bibliotheek, maar dit abonnement is beslist niet gratis.

In veel landen om ons heen is het lidmaatschap van een bibliotheek gratis en wordt de voorziening geheel uit overheidsmiddelen gefinancierd.
In Nederland ligt dat anders. Vanaf 1987 ontvangt de gemeente een bedrag voor het geheel van het sociaal-culturele werk, waartoe het bibliotheekwezen wordt gerekend. Dit bedrag komt uit het Gemeentefonds dat door de Rijksoverheid gevuld wordt. De verdeling van deze gelden behoort tot de gemeentelijke verantwoordelijkheid, wat inhoudt dat de openbare bibliotheek met andere voorzieningen moet concurreren en er aan de burgers toch een bijdrage wordt gevraagd voor het gebruik maken van de bibliotheek.

De vraag is nu of het vragen van abonnementgeld niet in strijd is de doelstelling van een openbare bibliotheek, waarin gesteld wordt dat iedereen van deze voorziening gebruik moet kunnen maken, ongeacht leeftijd, ras, godsdienst, maatschappelijke positie enzovoort. Moeten om deze doelstelling te halen alle mensen gratis gebruik kunnen maken van de bibliotheek? Wat vindt u?

Uitslag:

Aantal stemmen:48
Eens: 72%
Oneens: 28%

Bespreking:

In een artikel over dialectfilmpjes van onder anderen Steven Seagal in de ­vorige HALLO kwam naar voren dat de jongens uit Melderslo zich ten doel hebben gesteld om het dialect onder jongeren populairder te maken. Hieruit blijkt dat volgens hen het dialect ten opzichte van vroeger tijden aan populariteit heeft ingeboet. Ook uit onderzoek blijkt dat steeds minder Nederlanders, en met name kinderen, in dialect met elkaar spreken. De vraag is natuurlijk of het verdwijnen van het dialect erg is. Er spelen bij het beantwoorden van deze vraag meerdere aspecten mee.
Ten eerste vinden sommige mensen het verdwijnen ervan een vorm van taalverarming. Veel woorden in het standaard Nederlands hebben ontzettend veel varianten in het dialect. Zo is het woord eekhoorn te vertalen in bijvoorbeeld enkhinneke, eekhoeiertje, engkats, eekkatske, enkpoes, eekpoesje, eekkater, eikennootje, enkbeugel, vlobok, zeikhoos of zeikpoes. Met het verdwijnen van het dialect gaan ook al deze varianten verloren. Daarnaast kan het dialect ook fungeren als een soort bindmiddel tussen mensen. Diegenen die hetzelfde dialect spreken hebben een sterkere band met elkaar. Men heeft het gevoel ergens bij te horen en thuis te zijn bij de mensen met dezelfde taal.
Toch hoor je in deze discussie vaak dat het verdwijnen van het dialect onvermijdelijk is. Een dialect bestaat alleen bij de gratie van grenzen. In deze tijd waarin grenzen steeds meer grenzen vervagen, is het dialect niet meer toereikend om met anderen te communiceren. Daardoor komt steeds meer de behoefte aan een algemene taal. En daar kun je volgens sommigen niet vroeg genoeg mee beginnen.