Nascheiden: een uitleg

Scheiden is wat betreft kunststofverpakkingen sinds 2010 wettelijk verplicht. Er zijn twee manieren om dit te doen. Je kunt afval gescheiden inzamelen zoals in het huidige systeem, wat bronscheiding wordt genoemd. Daarnaast kun je achteraf plastic, metaal en drinkpakken uit het zogenaamde restafval halen: nascheiding. Hier bestaan ook gradaties in: er bestaat gedeeltelijke nascheiding, waarbij alleen blik en plastic worden gefilterd en gehele nascheiding waar alles in één bak wordt gegooid en de machine alle reststromen filtert.

Een proef in de gemeente Gulpen-Wittem in 2009 zou uitwijzen dat nascheiden dankzij landelijke subsidies geld oplevert voor een gemeente, maar de berichten hierover zijn gebaseerd op foutieve cijfers en gaan enkel uit van scheiding van plastic. Die gemeente is in maart 2010 dan alsnog gaan bronscheiden.

Er zijn op dit moment pas een paar nascheidingsinstallaties in bedrijf in Nederland die ook gecertificeerd zijn. Van Gansewinkel heeft de technische mogelijkheden om na te scheiden nog niet. In Oudehaske in Groningen is gedeeltelijke nascheiding voor 21 gemeenten in de praktijk gebracht door scheidingsbedrijven Omrin en Attero. Attero heeft ook afvalenergiecentrales in Moerdijk en Wijser. Beide doen als enige bedrijven in Nederland aan gedeeltelijke nascheiding.

Bij Attero wordt kunststof gescheiden, zoals plastic flessen, boterkuipjes, folies en plastic zakjes. De kunststoffen die hier gescheiden worden gaan verder naar gespecialiseerde sorteerinstallaties in Duitsland. Een nieuwe installatie zoals Attero in Wijster heeft laten bouwen kost enkele miljoenen. Omrin verwerkt met de REKAS-techniek (Recycling van Kunststoffen door middel van Automatische Sortering) plastic en drankkartons. Die kartons worden aangeboden aan verwerkingsbedrijven die er grondstoffen als papier, kunststof en aluminium uithalen.

Uit een vergelijkend onderzoek van CE Delft in opdracht van de Vereniging Afvalbedrijven blijkt dat recyclen van kunststof verpakkingsafval loont. Zowel bronscheiding, nascheiding als statiegeld voor PET-flessen zijn beter voor het milieu dan verbranden in een afvalenergiecentrale. Een combinatie van bron- en nascheiding met statiegeld levert op dit moment het beste milieurendement. De verwachting is dat het rendement toeneemt door technische verbeteringen van mechanische scheiding.

Politieke partij Essentie geeft aan met de fractie naar de optie gekeken te hebben. “We zagen het ook op internet en hebben het zelf nog iets verder onderzocht. We hebben met Van Gansewinkel en andere afvalscheiders gesproken en het systeem is nog gewoon niet helemaal operationeel.” De partij geeft aan dat er wel gedeeltelijke nascheiding tegen hoge kosten mogelijk is, maar dat volledige nascheiding nog niet kan. “Vooral het uit elkaar halen van nat keukenafval en droog overig restafval is technisch nog heel lastig en niet efficiënt. Voor de toekomst moeten we de ontwikkelingen zeker in de gaten houden, maar voor nu kost het nog te veel. Ideaal is natuurlijk een combinatie van voor- en nascheiding. Het uiteindelijke doel is een goed restproduct waar we weer iets mee kunnen doen.”