Jozefa Wyka is weer thuis
Malgosia was 19 jaar oud toen ze werd vermoord. Niemand wist wie ze was en waar ze vandaan kwam. In het onderzoek dat volgde, sprak men over het Rozenmeisje omdat ze in Rozendorp Lottum was gevonden. Malgosia werd op een openbaar gedeelte van het Grubbenvorster kerkhof begraven en het bleef lange tijd stil rondom de onbekende jonge vrouw. Nu veertien jaar later is het mysterie wie ze was en waar ze vandaan kwam opgelost. Afgelopen vrijdag werd Malgosia opgegraven en overgedragen aan een Poolse begrafenisondernemer die het Rozenmeisje naar haar laatste rustplaats in het Poolse Witnica begeleidde, waar zij een dag later werd herbegraven.
Afgelopen vrijdagochtend was het koud en nevelig waardoor het kerkhof van Grubbenvorst een naargeestige aanblik vertoonde. Bij het zien van politiemensen, uitvaartbegeleiders in lange zwarte jassen en de geplaatste zwarte schermen, wordt dat gevoel alleen maar versterkt. De HALLO-verslaggever zoekt oud-burgemeester Joke Kersten van de toenmalige gemeente Grubbenvorst op. Zij was het die zei: "Niemand in Lottum en Grubbenvorst wordt alleen naar z'n laatste rustplaats gebracht." Joke Kersten en Peer Rovers, de rechercheur die het eerste onderzoek deed bij het lichaam van Malgosia, konden lange tijd geen rust vinden vanwege de gedachte dat iemand haar toch moest missen. Joke Kersten: "Peer heeft bijzonder goed werk verricht en ook de vasthoudendheid van het TROS-team van het programma Vermist heeft flink bijgedragen. Uiteindelijk leidde dit tot het bekend worden van de naam Jozefa Wyka en daarmee kreeg het Rozenmeisje een naam. Nu mag Malgosia terug naar haar familie in Polen", zegt de oud-burgemeester van Grubbenvorst.
Intussen bevinden zich steeds meer journalisten en cameramannen op het kerkhof. Even later is het dan zover en wordt Malgosia overgedragen aan de Poolse begrafenisondernemer. Het ontzielde lichaam is enkele uren eerder opgegraven en in een nieuwe, sneeuwwitte kist gelegd. Het is even na twaalven wanneer de klokken luiden en Malgosia aan haar laatste reis begint. Rode rozen op de kist kleuren de sombere dag.
Joke Kersten neemt het woord en is zichtbaar ontroerd. "Ik mag nu afscheid nemen van de jonge vrouw die veertien jaar lang op ons kerkhof een rustplek gehad heeft. Ik hoop dat de laatste rit van Malgosia een goede rit zal zijn", zegt ze onder geklik van tientallen fotocamera's. Even later overhandigt Kersten een roos uit het boeket aan Engelien Verbruggen, wiens man Sjaak naast Malgosia begraven lag. Engelien bekommerde zich om het graf van de Poolse omdat ze regelmatig bij haar Sjaak op bezoek ging. Ook mee naar Polen gaan drie potten met daarin de roos New Community, de gemeenteroos uit Lottum. Even later rijdt de Poolse begrafenisondernemer weg. Malgosia gaat naar haar laatste rustplaats, iets meer dan 1.200 kilometer van Grubbenvorst.
Een dag later lijkt Joke Kersten opgelucht. "Ja, dat ben ik ook in zekere zin. Ik ben vrijdagochtend al heel vroeg naar het kerkhof gegaan en ben daar gebleven tot ze naar huis kon. Ik heb het als een heel emotioneel moment beleefd. Ik vond het fijn dat Engelien Verbruggen er ook was want zij hield het graf van Malgosia bij", aldus Kersten. Ze geeft aan dat ze verder geen contact meer zal onderhouden met de familie van Malgosia. "Het contact verliep sowieso al via een tolk van TROS Vermist en zelf spreek ik geen Pools. Ik blijf op afstand wel het proces in Keulen volgen van Malgosia's verdachten", zegt ze.
De herbegrafenis van Jozefa Wyka werd mogelijk gemaakt door de gemeente Horst aan de Maas, de firma Candido en begrafenisondernemer Theo Arts. Het Nationaal Forensisch Instituut deed de opgraving en de politie regelde het transport. De burgemeester van Gorzow, vlakbij Witnica, de geboorteplaats van Malgosia, sprong financieel bij. Afgelopen zaterdagmiddag werd het Rozenmeisje in haar geboorteplaats, herbegraven in aanwezigheid van haar familie. Wat als blijvende herinnering blijft aan Malgosia, is een gedenkteken en een wit houten kruis aan de muur van het kerkhof in Grubbenvorst: 'Rozenmeisje Lottum, Malgosia Wyka, rustte in Grubbenvorst van 4-6-1996 tot 25-2-2011.'
