Een Sevenums dialect woordenboek

Al vanaf 1987 is aan het woordenboek gewerkt door de werkgroep Dialect van de Heemkundevereniging Sevenum. Mien Wijnhoven (63) heeft maar liefst 25 jaar aan het boek gewerkt, samen met andere leden uit de werkgroep. Zaterdag 30 oktober vindt de presentatie van het Zaerums woordenboek plaats vanaf 14.30 uur in Café De Gaper in Sevenum.

Werd er van 1987 tot 1997 nog met zeven personen aan het woordenboek gewerkt, na die tijd deed Mien Wijnhoven veel alleen. "Ja, het duurde allemaal erg lang maar om zeker te zijn dat het ook correct Sevenums dialect was moest je veel controleren en navragen bij oudere inwoners. Dit deed ik meestal bij oudere mensen in Kronenberg. Daar was nog het echte oude Sevenumse dialect te vinden", aldus de samenstelster van het boek. Samen met Nel Tijssen-Schouten heeft ze uiteindelijk het eerste Sevenums dialect woordenboek voltooid.
Jarenlang gewerkt aan het boek

Het boek is nog niet af. Volgens Mien blijft het dialect veranderen. Dit komt mede door de mensen die van buitenaf in Sevenum komen wonen. "Maar niet alleen de import hoor. Dat proces werd mede beïnvloed door de middelbare scholen. Jongeren uit Sevenum gingen naar Venlo, Venray of Horst naar school waardoor hun taalgebruik veranderde. Bovendien worden dialectwoorden, afhankelijk van waar men woont, door elkaar gebruikt. Deze mengeling bevat woorden uit Maasbree, Venlo, Horst en Hegelsom. Het meest echte 'Zaerums' werd richting Kronenberg gesproken. Daarom was ik ter controle van Sevenumse woorden ook vaak in Kronenberg te vinden", aldus de Zaerumse. Volgens Truus Lenssen, lid van de boekencommissie van de heemkundevereniging, was het natrekken en vaststellen van een woord of het wel écht Zaerums was, het meest tijdrovend.

In het woordenboek wordt de Veldeke-spelling aangehouden. "Dat moet je wel doen anders kom je nergens uit. Ik hoop dat de krant die carnavalsvereniging Dun Ezelskop elk jaar opnieuw uitbrengt, ook overgaat op het echte Zaerums en niet meer die mengelmoes van dialectwoorden gebruikt. Daar kan ik me vreselijk aan ergeren, maar dat komt misschien wel omdat ik me dagelijks verdiep in het Sevenums dialect al meer dan 25 jaar lang", aldus Wijnhoven. De Sevenumse wil de dialectwoorden bewaard houden voor de toekomst. Maar of er nog een vervolg op het woordenboek komt weet ze nog niet. "Misschien dat er over een jaar of vijf à tien nog een bijlage verschijnt met nieuwe of gecorrigeerde woorden", zegt ze voorzichtig.

Tot slot enkele Zaerumse woorden of gezegdes die in het woordenboek zijn opgenomen: 'kralle anne kónt' (aambeien); 't kan nit zuiniger as dor 'ne piêpestael' (zuiniger kan het gewoon niet); 'hennekutje' (klein kippenhok); 'obbik' (lompe vlegel).
Even later verlaten we de 'bieb' in Sevenum waar de heemkundevereniging onderdak heeft maar wat zeg je dan? Mien: "Hojje, wies det ut wer 's is."
Tot 1 oktober kan men inschrijven voor een exemplaar van het woordenboek dat 22,50 euro kost. Na die datum is dat 25,00 euro. Meer info:
www.heemkundesevenum.nl