Colony Collapse Disorder onder bijenvolken

27-5-2010 door: Redactie
In de wereld van de bijen zou zich een ziekte voordoen waarbij een bijenvolk in een mum van tijd verdwijnt. De geheimzinnige ziekte heeft de naam Colony Collapse Disorder (CCD) meegekregen. Met imker Jos Steegh uit Grubbenvorst kijkt HALLO hoe het met de bijen gesteld is. Ook komt de rol van de bijen in de natuur en binnen de glastuinbouw aan bod.
maskTop
Colony Collapse Disorder onder bijenvolken
maskBottom
Imker Jos Steegh uit Grubbenvorst bij zijn bijen

Imker Steegh: "Persoonlijk heb ik dit fenomeen nog niet meegemaakt. Maar ook bij andere, mij bekende imkers, is CCD niet voorgekomen. Ik kan dan ook niet aangeven wat de oorzaak zou zijn van het verdwijnen van een volk of hoe zich CCD manifesteert. Ik denk niet dat dit een echte ziekte is maar meer te maken heeft met de varoamijt, al kan ik dit niet wetenschappelijk of uit eigen ervaring staven."

Steegh krijgt bijval uit wetenschappelijke hoek. De geheimzinnige ziekte CCD, die de honingbij met uitsterven zou bedreigen, blijkt helemaal niet te bestaan. Tot die conclusie komen wetenschappers in het populair-wetenschappelijke maandblad NWT, Natuurwetenschap en Techniek.
Een ziekte die wel voorkomt is volgens Jos Steegh Amerikaans vuilbroed, een bijenziekte die wordt overgebracht door een bacterie en zich kan omvormen in sporen. De sporen kunnen ook in extreme omstandigheden tientallen jaren overleven. Jonge larven zijn het meest gevoelig voor deze ziekte. Oudere larven worden alleen aangetast bij een hogere infectiedruk en volwassen bijen worden er in het geheel niet ziek van maar brengen de ziekteverwekker wel over. Amerikaans vuilbroed kan zo een forse productievermindering veroorzaken en het bijenvolk laten afsterven. "Amerikaans vuilbroed is meldplichtig en de ziekte is al op een paar plaatsen in Nederland voorgekomen. Vroeger werd een besmette stand opgeruimd, tegenwoordig worden de besmette volken opgeruimd en wordt een vervoersverbod voor de omgeving ingesteld." Bijen vliegen al uit bij een temperatuur van 8ºC. Het ligt aan de planten wanneer ze uitvliegen om nectar te verzamelen. De ene plant 'honingt' al bij 12ºC, de ander pas bij 18ºC. Zo was het op 12 mei 12ºC en foerageerden de bijen massaal op de blauwe-bessenbloesem. Bijen worden ook ingezet voor de bestuiving in de zaadteelt van fruit, bessen, courgettes, augurken, bramen, frambozen, meloenen enzovoorts. Bijen vertegenwoordigen een economische waarde van 1 miljard euro. In de nabije toekomst worden ze ingezet om zelfs (land)mijnen op te sporen, vanwege hun zeer goede reukvermogen.

Naast bijen worden ook hommels ingezet bij de bestuiving van diverse planten en bloemen. Maar er zijn wel verschillen tussen een bijen- en een hommelvolk. "Een bijenvolk overwintert in een kolonie van 15.000 tot 20.000 en breidt zich in het voorjaar uit naar 50.000 tot 70.000 bijen per volk. Een hommelkoningin overwintert alleen en breidt zich uit van 200 tot 500 hommels per volk. Een bij is bloemvast en plaatsgebonden.
Ze vliegt steeds naar dezelfde bloemen terug, wat een groot voordeel is voor de bestuiving. Een hommel vliegt al uit bij een lagere temperatuur en is niet bloemvast," aldus de imker. Hommels worden tegenwoordig gekweekt en kunnen zo al vroeg worden ingezet voor de bestuiving van bijvoorbeeld tomaten en paprika's. In de buitenteelt worden ze als extra ondersteuning ingezet, omdat zij al bij een lagere temperatuur vliegen. Bijen zijn daarentegen belangrijk voor de bestuiving van alle fruitbloesems en de zaadteelt. Bijen kunnen vroeg in de lente met een grotere kolonie uitvliegen voor het bestuiven van de bloesems.

Voor Steegh is het houden van bijen een hobby. "Als mens kunnen we gewoon niet zonder bijen. De zoemende vrienden nemen 75 procent van alle bestuivingen in de natuur voor hun rekening. Natuurwetenschappers zeggen dat als de bijen uitsterven,
het binnen enkele jaren gedaan is
met de natuur."
De bijenhouder uit Grubbenvorst houdt van zijn hobby. "Ze doen enorm veel in de natuur en ze leveren ook nog eens honing, een gezond en heilzaam product. Het is puur natuur wat bijen doen." De Grubbenvorstenaar ijvert voor meer aandacht vanuit de politiek en milieuorganisatie voor drachtplanten. Dit zijn planten waaruit bijen nectar halen. Volgens de imker is er door de monocultuur veel verloren gegaan. Het aanplanten van drachtplanten zou volgens hem gemakkelijk te realiseren zijn in perken, parken, bermen, bossen en overal waar ook maar iets van natuur te vinden is.

Tip of mail de redactie Druk dit artikel af
Disclaimer | Copyright© 2018 Kempen Media b.v. | Ontwerp & realisatie Kempen Communicatie
Kempen Media b.v. is partner van Kempen Communicatie b.v.
Kempen Communicatie: Strategie, Creatie, Realisatie