Rico haalt met halve marathon geld op voor mentale gezondheid, in naam van zus Eva

De laatste maanden van 2022 waren verre van eenvoudig voor Rico Janssen uit Horst. Zijn zus Eva (29) besloot in november, na een lange worsteling met psychische klachten, te kiezen voor euthanasie. Om mentale gezondheid bespreekbaarder te maken én om de vechtlust van zijn zus te onderstrepen, rent Rico maandag 16 januari een halve marathon. Daarmee haalt hij geld op voor stichting MIND, die zich inzet voor bevordering van psychische gezondheid.

Volgens een wetenschappelijk onderbouwde formule van de Britse psycholoog Cliff Arnall, blijkt dat de maandag van de laatste volle week van januari, de dag is waarop de meeste mensen zich treurig neerslachtig of weemoedig voelen. Hij doopte de dag 'Blue Monday'; die dit jaar op 16 januari valt. Juist op deze dag komt stichting MIND in beweging tegen depressie en vóór mentale gezondheid. Middels de 'Blue Monday Run', wordt door tal van hardlopers geld opgehaald met het rennen van een halve marathon. Eén van hen is Rico Janssen. Hij weet als geen ander wat voor groot goed mentale gezondheid is. "Het is belangrijk dat mensen weten dat ze nooit alleen zijn. Alles is bespreekbaar. Ik hoop dat ze daar de kracht voor vinden. Daar aandacht voor vragen, dat is mijn persoonlijke doel."

Eva
Rico's zus Eva heeft een lange worsteling op het gebied van mentale gezondheid achter de rug. Afgelopen november kwam daar een einde aan. Ze koos voor euthanasie. Pas 29 jaar oud was ze. "Van kinds af aan hadden we een hechte band met elkaar", vertelt Rico. "Op latere leeftijd werd dat wat lastiger, door de mentale problemen bij Eva. Er werd een dwangstoornis bij haar gediagnostiseerd, in combinatie met smetvrees." Het resulteerde voor Eva in een onleefbaar leven, waarbij de regie volledig in handen was van haar dwangstoornis. "Die stoornis heeft zich langzaam maar zeker ontwikkeld, met ups en downs. Het ging geleidelijk, maar de laatste jaren was het erg heftig."

Stramien
Het uitte zich voor Eva iedere dag opnieuw in een herhaling van zetten. Steevast stond ze in het holst van de nacht op, en begon dan aan een uitgebreide poetsronde door het huis. Wat volgde was een strikt tijdsschema, met voor haar allerlei beperkende factoren. Om stipt 12.00 uur moest Eva haar tanden poetsen, een ritueel dat zich om 15.30 uur nog eens herhaalde. Bezoek was bij haar thuis niet welkom, uit angst voor 'besmetting' van het huis. Er moest zo zuinig mogelijk geleefd worden: de verwarming ging pas aan wanneer twee truien en een bodywarmer niet voldoende bleken en ze mocht van zichzelf alleen de absoluut noodzakelijke dingen kopen, ook op het gebied van voeding. Het resulteerde bij haar in extreem ondergewicht.
Het zijn slechts een paar van de strikte regels uit het stramien van Eva, voortkomend uit haar dwangstoornis, die het leven op den duur schier onmogelijk maakte. Dat vonden uiteindelijk ook haar behandelaars, die Eva's wens in vervulling lieten gaan en haar aandroegen bij het expertisecentrum euthanasie, voorheen bekend als de levenseindekliniek. "Het was volledig haar eigen keuze, nadat ze diverse therapieën al had uitgeprobeerd. Helaas hebben de behandelaars hier weinig tot niets in betekend", vertelt haar broer.

Het afscheid
Eva schonk tijdens haar laatste fase een bedrag aan stichting MIND, in de hoop dat anderen in de toekomst haar leed bespaard blijft. "Vanuit die gedachte wil ik ook een duit in het zakje doen", vertelt Rico. "Zo hebben we een beetje hetzelfde doel." Via zijn persoonlijke actiepagina op de website van de stichting, kwam al ruim 1.000 euro binnen.
Eva zou ongetwijfeld trots zijn geweest. "Tot het laatste moment is ze haar gevoel voor humor blijven houden, om uiteindelijk met een glimlach voorgoed haar ogen te sluiten. We hebben als familie rustig naar het afscheid toegewerkt en zijn als gezin een aantal dagen naar zee geweest. Mijn zus was die laatste dagen zo rustig en kalm, ze had jaren op dit moment gewacht", vertelt Rico. Maandag hijst hij zich in zijn hardloopoutfit en rent hij een halve marathon voor zijn zus en anderen die kampen met hun mentale gezondheid. "Dat is natuurlijk niets vergeleken met de tien jaar strijd die Eva moest leveren, maar op deze manier wil ik zelf ook het gevecht aangaan. Dat vind ik belangrijk. Ik hoop dezelfde vechtlust te laten zien als dat zij deed."

Steunen
Normaliter is Rico een fanatiek hardloper, maar logischerwijs kwam het de laatste maanden maar weinig van sporten. "Het wordt een grotere uitdaging dan normaal, maar het gaat vooral om het doel achter het lopen: het bespreekbaar maken van deze problematiek. Er zijn gegarandeerd veel meer mensen die hiermee worstelen. Zij moeten weten dat er opties zijn. Stichting MIND kan mooie dingen doen met het geld dat binnenkomt, waarmee verhalen als die van mijn zus wellicht vaker voorkomen kunnen worden in de toekomst." Rico begint maandagavond rond 18.30 uur aan zijn halve marathon, en rent vanuit zijn woning aan de Groenewoudstraat in Horst een route die voert langs het ouderlijk huis in Sevenum, om via Kronenberg, America en Meterik te eindigen op de startplek. Hem steunen kan op zijn persoonlijke actiepagina, te vinden via bluemondayrun.doemeemetmind.nl

Worstel je zelf met psychische problemen? Bespreek dit, hoe moeilijk dat ook kan zijn. Dit kan bij je huisarts, of bij een stichting als MIND. Daar bieden professionele hulpverleners gratis en anoniem hulp en advies. Contact opnemen met stichting MIND kan onder andere door te bellen naar 0900 - 1450 of via de online chat op de website.

Tekst: Jelle van Hees