Zef en Jaer lanceren online Sevenums woordenboek

Het Sevenumse woordenboek is sinds zaterdag 13 november online te vinden. Deze online tool is het initiatief van de broers Zef (26) en Jaer (24) Mertens. Zij groeiden op in Sevenum, maar Zef verhuisde naar Utrecht en Jaer naar Malta. Verder van huis bleek het toch lastiger om bepaalde 'Zaerumse' woorden op te zoeken en zo was het idee voor een online taalplatform van het Sevenumse dialect geboren.

De broers hebben beide een fascinatie voor het dialect. Toen Zef met vrienden op vakantie was in Italië, hadden ze het over het woord 'schûpe'. "We hadden hier allemaal een andere betekenis van en wilden dit opzoeken. Er bestond al een Sevenums woordenboek, maar dit is een gedrukt boek. We konden online niets vinden. Voor onze generatie is het natuurlijk vanzelfsprekend dat je dingen op wilt zoeken op je telefoon en zo is het idee eigenlijk ontstaan om hier een mooi platform van te maken."

Toegankelijkheid
De link met Jaer was snel gelegd. Naast dat de broers allebei van het dialect houden, heeft Jaer zijn eigen bedrijf, hij maakt technische webapplicaties. "Hierdoor was het voor ons mogelijk dit samen te doen", legt Jaer uit. "Daarnaast vinden we taal geweldig. Je hebt hier in de regio best veel coole dialectgerelateerde dingen, zoals 'Zaerum Memes'." Ondanks dat het dialect erg leeft in Sevenum, merken de jongens dat steeds minder kinderen het tegenwoordig aangeleerd krijgen van ouders. "Nog maar 28,5 procent van de ouders geeft het dialect door aan hun kinderen", vertelt Zef. "Dat stukje taligheid en de leuke dingen die je ermee kan doen, lijkt in de toekomst een beetje weg te ebben, terwijl een tweetalige opvoeding juist veel voordelen kent. We wilden daarom een medium vinden waarbij de taal heel toegankelijk wordt. Ook willen we aansluiten bij de jonge jeugd, een online woordenboek is makkelijker dan een boek dat je bij wijze van spreken moet afstoffen. Een kind van 4 kan tegenwoordig al op de iPad iets opzoeken, daarom is een online woordenboek toegankelijker."
De jongens hebben vervolgens zelf een beetje gestoeid met een prototype. "We zijn er af en aan twee jaar mee bezig geweest. We begonnen met wat woorden die we kenden, maar vervolgens hebben we de samenwerking opgezocht met de lokale heemkundevereniging. Zij hebben het originele woordenboek geschreven. We hebben toen ongeveer zesduizend Sevenumse dialectwoorden in het digitale woordenboek gezet."

Willekeurig
Het online Sevenums woordenboek moet het dialect aansprekender maken, door de leuke manier waarop het aangeboden wordt. Zef: "De gaafste functie vinden wij de knop 'willekeurig', als je hierop klikt krijg je een random Sevenums woord. Het is leuk om hier doorheen te bladeren, je komt ook woorden tegen die je nog niet kende en waar je creatief mee aan de slag kan gaan. Zo krijgt het iets speels."
De achterliggende gedachte van de website is het belang van taal om te communiceren. "Taal is altijd het doel zelf, de website is niet ons einddoel, maar een middel om op een leuke manier met taal aan de slag te gaan", legt Zef uit. "Als daar andere vette dingen uit voortvloeien die met het dialect te maken hebben, zou dat geweldig zijn." Jaer voegt hieraan toe dat de jongens de verbinding hebben opgezocht met lokale horeca en carnavalsverenigingen. "Zo is er een Sevenums café waar je een QR-code kunt scannen en dan via onze website kunt leren hoe je in het Zaerums kunt bestellen. Het is gaaf dat ons woordenboek ervoor kan zorgen dat mensen meer met het dialect aan de slag gaan. We hopen dat dit in de toekomst gebruikt kan worden op scholen of in bibliotheken, het educatieve ervan vinden we ook belangrijk."

Lancering
Het online Sevenums woordenboek werd zaterdag 13 november feestelijk gelanceerd in Jansen-Noy in Sevenum. Tijdens de onthulling waren ook de leden van heemkundevereniging aanwezig. "De avond was top en we hebben al heel veel positieve reacties gehad", vertelt Jaer. "Sevenum bestaat uit ongeveer zesduizend inwoners en binnen drie dagen is de helft van dit aantal al op de website geweest. Dat is superleuk om te zien."
Tijdens het bouwen van de website hebben Jaer en Zef alle dialectwoorden wel duizend keer gezien, maar er zijn wel een paar favoriete woorden blijven hangen. "Er zijn echt veel vrouwonvriendelijke woorden", vertelt Jaer. "Dat is kenmerkend voor iedere taal, omdat mannen in principe altijd de taal bepaald hebben. Hierdoor zijn er proportioneel veel meer vrouwonvriendelijke termen en viel me een bepaald positief woord juist op, namelijk 'flabbedoêlie'. Dit staat voor een positieve benaming voor een spontaan, humorvol meisje of vrouw. Dit is echt zo'n woord dat ik ontdekt heb door het woordenboek." Zefs favoriete woord blijft toch 'schûpe'. "Daarmee is dit alles begonnen. Het is een woord dat heel specifiek in onze regio gebruikt wordt, het is iets heel eigens van deze omgeving. Ik vind het een hele leuke betekenis hebben. Het is het rondneuzen om iets bruikbaars te vinden of het rondstruinen uit nieuwsgierigheid, om allerlei nieuwtjes en geruchten te vernemen. Daar kun je ook geen ander woord voor gebruiken."
Kijk voor het woordenboek op <a href=“https://sevenumswoordenboek.nl/“ target=“_blank”>www.sevenumswoordenboek.nl</a>

Tekst: Floor Velthuizen
Beeld: Marleen Wijnen